به ياد خواهند آورد ، و اگر چنين نباشد هيچ‌كس نخواهد دانست چه كسى آفريدگار و روزىدهندهء او است ، پس برخى از ايشان به زبان اعتراف كردند ولى دلشان باور نياورده است . پس خداوند فرمود : چون از پيش ، ( رسولان ما را ) تكذيب كرده بودند به آنان ايمان نياوردند . ) و باز روايت ديگرى است كه در « تفسير عياشى » از زراره نقل شده كه مىگويد : از ابا جعفر عليه السّلام دربارهء اين آيه سؤال كردم كه مىفرمايد : و إذ أخذ ربّك من بنى آدم . . . تا أنفسهم . حضرت در جواب فرمودند : أخرج اللّه من ظهر آدم ذرّيّته الى يوم القيامة ، فخرجوا كالذّر ، فعرّفهم نفسه ، و لو لا ذلك ما عرف أحد ربّه ، و ذلك قوله : وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ . * « 1 » ( خداوند از پشت آدم ذريهء او را بيرون آورد تا روز قيامت ، پس مانند مورچگان بيرون آمدند ، و خود را به آنان شناسانيد ، و اگر چنين نبود هيچ‌كس پروردگارش را نمىشناخت ، و اين همان سخن خداوند است كه مىفرمايد : اگر از ايشان بپرسى آفريدگارشان كيست ؟ همانا خواهند گفت : خدا . ) و نيز روايت ديگرى در كتاب « توحيد » به طور مسند از ابى بصير ، از ابى عبد اللّه عليه السّلام نقل شده است كه مىگويد : به حضرت عرض كردم : آيا مؤمنين در روز قيامت خدا را مىبينند ؟ فرمودند : بله ؛ و همانا قبل از روز قيامت نيز او را ديده‌اند . عرض كردم كى و چه‌وقت ؟ فرمودند : آنگاه كه به آنان گفت : و همانا مؤمنين پيش از روز قيامت و در همين دنيا خدا را مىبينند ، آيا تو الآن او را نمىبينى ؟ ابا بصير مىگويد به حضرت عرض كردم : فدايت شوم آيا اجازه دارم كه اين حديث را براى

--> ( 1 ) . تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 40 . - و .